Travel review Mông Cổ

Thú thật là tôi rất thích các chuyến du lịch tự tổ chức, đi thong thả, đi kỹ một nước (khoảng 2 tuần). Ở đâu đẹp thì dừng lâu chút, mệt thì nghỉ lâu chút.

Những nước như Mông Cổ, ở thiên nhiên hoang dã, cần chuẩn bị lều trại và tự nấu ăn, thì đi nhóm khoảng 12 người, đủ cho setup người phục vụ. Những nước dễ đi hơn thì đi nhóm 2-4 người vừa 1 ô tô là phù hợp.

Đi Mông Cổ, thông thường mọi người sẽ đi Cung sa mạc Gobi (Miền Trung), sau đó lên phía Bắc đi hồ Khovgol. Riêng đoàn chúng tôi đã chọn hướng chính là Tây Bắc Mông Cổ rất đẹp nhưng khó đi (hình như Việt Nam không mấy ai đi khu vực này).

Chúng tôi chọn đi vào 7/7 là tháng chính giữa mùa Hè đỡ lạnh, và cũng là tháng lễ hội của Mông Cổ. MAY MẮN là từ khóa của chuyến đi này, không chỉ 1 lần, mà chúng tôi hầu như gặp may trên toàn hành trình.

 

Lễ hội Naadam

 

Về Mông Cổ

Mông Cổ là quốc gia thưa dân số 1 thế giới, diện tích gấp 5 lần Việt Nam, nhưng dân số có 3 triệu người, 45% dân số cư trú ở thủ đô, 30% dân số cư trú du mục hoặc bán du mục. Đa số dân theo Phật giáo. Mông Cổ ảnh hưởng rõ nét của Nga, được Nga giúp đỡ giành độc lập từ Trung Quốc, trở thành nước vệ tinh của Nga từ 1924 đến 1990, ký tự chữ viết kiểu Nga.

Thu nhập bình quân đầu người của Mông Cổ gấp rưỡi Việt Nam. Kinh tế Mông Cổ chủ yếu là chăn nuôi và khai thác mỏ. Trên đường đi tôi thấy đất của Mông Cổ hầu hết là loại pha lẫn đá dăm, đúng ngôn ngữ Ông Bà mình nói là “đất chó ăn đá gà ăn sỏi”, không thích hợp với trồng trọt, chỉ có cỏ mới mọc được, phù hợp chăn nuôi đàn gia súc. Mỗi gia đình chăn nuôi khoảng 1.000 đầu gia súc, nuôi lẫn cừu và dê. Ngựa thì nuôi làm phương tiện đi lại và cho khách du lịch thuê.

Đất đai ở đây chỉ có cỏ mới sống được, phù hợp chăn nuôi

 

Chăn nuôi để lấy thịt, sữa và lông

 

Mông Cổ có một số hồ nước lớn, nhưng mật độ dân thưa, diện tích lớn nên đầu tư hạ tầng cung cấp nước phân tán là khó khăn, rất thiếu nước.

Trang phục truyền thống của Mông Cổ là Deel, là những chiếc áo dài đến bắp chân hoặc mắt cá. Deel mùa đông có thể lót lông cừu hoặc chần bông, rất cần cho xứ lạnh như MC.

 

Ánh chiều tà trên tu viện Gandan Khiid

Hạ cánh xuống sân bay Chingis Khaan vào tầm trưa, chúng tôi không vào Thành phố Ulaanbaatar ngay, mà ở Tourist Ger (lều Mông Cổ, thiết kế lại cho dân du lịch) ở ngoại ô cách 40km. Khu cắm trại rất đẹp, cỏ xanh, Ger trắng, một số khác là khu nhà gỗ nhiều màu sắc, xa xa là đồi thông, xa hơn nữa là các rặng núi…. thoáng nhìn như đang ở một làng quê Thụy Sĩ nào đó.

Chiều đó thăm tu viện Gandan Khiid. Một tu viện nhỏ nằm trong một triền núi, trước mặt là vạt đồi với vô số hoa dại đủ loại màu sắc vừa giản dị, nhưng lại đầy sức sống. Tầm nhìn trước mặt tu viện là lớp lớp đồi núi, và khi hoàng hôn xuống, khung cảnh tĩnh lặng, ánh chiều tà hắt lên đỉnh các ngọn núi thật rực rỡ.

Tháng 7 hình như cũng là mùa cưới, tình cờ gặp đôi bạn trẻ chụp ảnh cưới, cô dâu thật xinh.

 

Chingis Khan (Thành Cát Tư Hãn)

Ở Việt Nam, học lịch sử thời nhà Trần, rất nhớ 3 lần đại thắng quân Nguyên -Mông, và 2 lần dưới thời Thành Cát Tư Hãn. Vậy nên khi thăm bảo tàng Thành Cát Tư Hãn, nhìn bản đồ chinh phạt của Ông ta thì lại trào lên cảm giác tự hào về Quân dân ta thời nhà Trần. Khí hậu Mông Cổ lạnh và khô, khí hậu Việt Nam nóng ẩm, có lẽ do thời tiết cũng đã hỗ trợ ta đánh Nguyên Mông thắng lợi.

Thành Cát Tư Hãn với đội quân trên ngựa đã chinh phạt 40 quốc gia, 700 dân tộc, 31 tr km2, gấp 3 lần bản đồ Trung Quốc hiện tại, trải dài từ Đông Bắc Á đến tận Đông Âu.

Khó mà tưởng tượng, một quốc gia ở thế kỷ 21 thưa dân, thế kỷ 13 còn thưa hơn, đi ô tô đường off-road nhanh thì được 30 km/h, thời ấy đi ngựa, thì điều gì khiến quốc gia Mông Cổ này bành trướng khủng khiếp như vậy?

Câu trả lời ở chính người thủ lĩnh, lãnh đạo. Ông ta không những dùng quân tài ba, mà còn vận dụng tâm lý xuất sắc. Những nước nào hàng thì Ông ta nương nhẹ, nước nào chống lại, thì tàn sát (lên đến 40 triệu người). Nên nhiều nước chỉ nghe uy danh thôi cũng đã tự hàng. Nghe kể lại sau khi ông ta chết, đã phải cho hàng ngàn con ngựa dẫm lên mộ, san phẳng, không để lại dấu vết gì (giống Tần Thủy Hoàng, bạo chúa chỉ sợ chết cũng không được yên).

 

Bảo tàng Chingis Khan

 

Cách Bảo tàng vài chục cây số là điểm linh thiêng Buugiin Otog kết nối với “thế giới bên kia”, có từ thế kỷ 13, nghe kể lại khi Thành Cát Tư Hãn trước khi đi chinh phạt ở đâu, đều đến đây nhờ pháp sư hỏi. Có dương phù, âm trợ, bảo sao ông ta đánh đâu thắng đó.

Điểm linh thiêng Buugiin Otog 

 

Lễ hội Naadam và lễ duyệt binh ở Ulaanbaatar

Lễ hội Naadam có từ thế kỷ 13, và là ngày lễ quốc gia được nghỉ dài nhất năm (5 ngày), khai hội vào ngày 10/7. Một số nơi tổ chức sớm hơn từ đầu tháng 7. Cứ dịp này, dân thành thị lái xe, mang theo lều du lịch, đổ xô ra các thung lũng để tổ chức thi đấu bắn cung, cưỡi ngựa và đấu vật. Trước đây lễ này dành cho đàn ông, nay cho cả phụ nữ tham gia.

Lần gặp may mắn đầu tiên của chúng tôi là chính vào ngày 10/7, khi đang đi thăm 1 tu viện ở Ulaanbaatar thì tour guide báo có duyệt binh ở khu vực quảng trường, nên đã chạy như bay đến xem. Lễ duyệt binh hoành tráng với hàng ngàn người và hàng trăm khí tài như đại bác, máy bay trên bầu trời, pháo, tên lửa….

Duyệt binh ngày 10/7, khai hội Naadam tại Ulaanbaatar

 

Tôi cứ nghĩ mãi “tại sao lại duyệt binh vào lễ Naadam nhỉ?”, thì lờ mờ nhận ra ý nghĩa của lễ này, rất liên quan tới lịch sử quân sự Mông Cổ thời Thành Cát Tư Hãn, đây chính là các dịp rèn quân để phát triển quân đội, đi chinh phạt, mở mang đế quốc.

 

Trên đường đi từ Khov đi Tolbo lake, gặp 1 lễ hội Naadam cực lớn, mô phỏng chiến binh có áo giáp và có diễu hành.

 

Khov city, Nhà lều Ger

Chúng tôi bay từ Ulaanbaatar đi Khov, thủ phủ của vùng Tây Bắc. 4 chiếc Land Cruise và Mercedes đời cũ cùng các bác tài từ Ulaanbaatar đi trước vài ngày chờ chúng tôi đến. 2 xe hậu cần, 1 hướng dẫn viên + team nấu ăn 5 người là người khu vực địa phương Tây Bắc.

Khi zoom in google earth từ trên cao xuống thành phố Khov, tôi thấy có điều gì đó kỳ lạ, đường phố thẳng hàng và có rất nhiều các chấm tròn tròn màu trắng, đến nơi thì ra là nhà lều Ger. Một thành phố cũng được gọi là thủ phủ của Tây Bắc Mông Cổ, dân vẫn ở nhà Ger (khoảng 70 triệu), chứ không ở nhà xây.

Ảnh Khov city nhìn từ google earth

 

Các Ger làm từ nan gỗ đan chéo, bên ngoài là 1 lớp vải ni lon trắng, bên trong là 3 lớp thảm dày làm từ lông cừu, giữ ấm chống chọi với thời tiết lạnh giá khắc nghiệt vào mùa Đông có lúc âm 40 độ C. Nhà nhẹ, nên có thể di chuyển dễ dàng, rất phù hợp với lối sống du mục di chuyển theo các khu vực chăn thả gia súc.

Đi qua những thảo nguyên mênh mông, cả thung lũng chỉ có một vài Ger, cách nhau vài cây số. Một số cụm 2,3 lều, thì là các gia đình có con lập gia đình ở bên cạnh.

Đây là Ger du lịch có kính lấy ánh sáng ở trên, Ger nhà dân rất kín, có thêm ống khói, bếp sưởi ấm, nấu ăn và ngủ trong lều luôn. Đèn dùng năng lượng mặt trời

 

Tolbo lake

Mông Cổ có nhiều hồ, nước từ núi chảy xuống. Tolbo lake chỉ là một trong những hồ loại bé ở Mông Cổ, nhưng đã có diện tích gấp 35 lần so với Hồ Tây.

Dãy núi bao quanh soi bóng, nước hồ trong vắt, bãi đá cuội ven hồ làm nên vẻ đẹp của Tolbo lake. Đúng vào dịp lễ, quanh hồ có nhiều gia đình cắm trại, nên tìm mãi mới được một bãi nhỏ giữa 2 mỏm núi nhỏ. Nước lạnh như ướp đá, nhưng cũng có một vài người nhảy xuống bơi.

Leo núi và phóng tầm mắt toàn cảnh Tolbo lake thật đẹp. 

 

Bữa ăn chiều và sáng được dọn ra trên những chiếc bàn sát mép hồ, giữa mùa Hè mà gió se se lạnh, vừa ăn vừa ngắm hồ, sóng đánh rì rào, cảm giác gần gũi thiên nhiên, mà lại rất xa xỉ.

Bàn ăn bên hồ như này gọi là WOW service

 

Đêm hôm đó bên hồ, trăng 13 sáng thật đẹp, 11h đêm chuẩn bị đi ngủ thì chớp được khoảnh khắc ánh trăng dát vàng xuống hồ lóng lánh, với nền là bãi cát và những chiếc lều trắng bật đèn, đẹp như một bức tranh.

 

Làng đại bàng

Đường từ Tolbo lake đi làng đại bàng khá xa. Gọi là làng, chứ thực ra chỉ là 1 gia đình có truyền thống nuôi đại bàng. Gần đến nơi mới biết gia đình chuyển sang địa điểm khác, và phải gọi điện để họ ra đón (dân du mục, họ di chuyển nay đây mai đó).

1 gia đình lớn, những người con ở xung quanh. Hôm đó đến nơi, được biết có đám cưới, mọi người mang chút tiền mừng, xin tham gia nhảy múa rất vui. Đám cưới 11h đêm mới bắt đầu, nhảy đến 2-3h sáng.

Mẹ và con, ở làng đại bàng

 

Ảnh này chụp với đại bàng, nhưng là trên đường từ Olgi đi Khuvgol

Sông băng Potanin (glacier) 

Đây là dòng sông băng tuyệt đẹp, dài khoảng 14km, nằm ở biên giới giữa Mông Cổ và Nga (nằm trên dãy núi Altai trải dài từ Siberi Nga đến sa mạc Gobi của Mông Cổ, và được biết là một trong những nơi có điều kiện thời tiết khắc nghiệt nhất hành tinh).

Ngày đầu tiên gặp thời tiết xấu, không đi được ngựa, nên chúng tôi định leo núi 14km, ngắm từ xa, đang leo thì gặp trận mưa tuyết nên phải “tháo chạy” xuống núi.

Đêm đó mưa tuyết xuống khu cắm trại, nhiệt độ xuống dưới 0 độ, mặc 3-4 áo khoác nhưng lạnh quá nên cả đoàn không ai ngủ được.

Đi từ Khov city theo đường offroad (trèo đèo lội suối đường 20 làn, cứ chỗ nào rộng là ta đi), khoảng 600-700 km gì đó nên rất kỳ vọng lên Potanin bằng được.

May mắn sao, hôm sau tạnh mưa, trời xanh ngắt, nên đi ngựa được. Chúng tôi cưỡi ngựa leo núi cả đi về khoảng 35 km trong 6 giờ.

Sông băng Potanin

 

Dòng sông băng thật đẹp, và trải nghiệm lần đầu cưỡi ngựa, biết tính nết từng chú ngựa: con thì nghiêm túc, con thì vừa đi vừa ăn, không cho ăn là dỗi không chịu đi, con đủng đỉnh gặp quản ngựa huýt sáo giục lại lồng lên chạy….

 

Hoàng hôn bên hồ Khuyargas

Trên đường di chuyển từ dãy Altai sang Khovsgol Lake, chúng tôi đi qua hồ Khyargas Lake, diện tích 1400 km2 (gấp 265 lần Hồ Tây). Điểm dừng chân vào đúng hoàng hôn.

Một điều thú vị là chúng tôi bị đánh lừa thị giác, đứng ở ven đường cứ nghĩ đi vài bước xuống mép nước, mấy chị em đi bộ một lúc lâu chưa tới, tôi nói lái xe tiếp sức, ai dè lên xe đi 5’ nữa, khoảng 3 km mới tới.

Chúng tôi bắt được ánh hoàng hôn rực rỡ qua áng mây, hắt xuống nước xanh trong vắt và không gian tĩnh lặng, có lẽ là một trong những cảnh hoàng hôn trên hồ đẹp nhất mà tôi từng thấy.

Có tấm này làm hình nền điện thoại, thật đẹp

 

“An dưỡng” ở Khuvsgol Lake

Khusgol lake là hồ 2760 km2, lớn nhất Mông Cổ, dài 136 km, rộng 36,5 km, độ sâu trung bình 138 m. Nước rất sạch. Đây là khu vực nghỉ dưỡng lớn của Mông Cổ với nhiều nhà nghỉ.

Sau 1 hành trình dài Tây Bắc, thì những ngày ở Khuvsgol lake như đi an dưỡng. Đầu tiên là đi canoe từ phía Nam khoảng 10 km lên đảo giữa hồ, rồi từ đảo về nhà nghỉ. Những ngày sau có thể chọn cưỡi ngựa đi dọc hồ hoặc mang vài quyển sách đọc.

May mắn gặp tuần lộc: tuần lộc là loài thú hiếm, trong danh sách đỏ, và chỉ sống ở vùng rất lạnh, mùa Đông -50 đến -10 độ C.

Khi chúng tôi từ hồ Khuvsgul về Ulaanbaatar thì có 1 nhóm tách ra đi thêm 4 ngày nữa, 300km ô tô đường offroad, 10 giờ cưỡi ngựa để đến bộ tộc Tsaatan, duy nhất trên thế giới nuôi tuần lộc (gần hồ Baikal).  

Tuy vậy, chỉ nghe phong thanh gần hồ Khuvgol cũng có tuần lộc, thế là trên đường về Ulaanbaatar, các em gái căng mắt tìm kiếm suốt dọc đường ra. Thấy các khu lều trắng tam giác nhọn trông khá đặc biệt, đến cái thứ 3 thì quyết định rẽ vào xem là cái gì, thì gặp được tuần lộc. Tâm trạng mọi người cực kỳ phấn khích vì có được điều may mắn hơn mong đợi.

 

Nói chung rất hài lòng với chuyến đi này, phong cảnh thiên nhiên thực sự rất rất đẹp,  hoang sơ, nguyên bản chưa pha tạp, văn hóa dân tộc độc đáo, với những trải nghiệm không nơi nào có được.

 

Travel Tips Mông Cổ 

Chuẩn bị tinh thần

Du lịch Mông Cổ rất vất vả, đặc biệt nếu đi cung Tây Bắc, điều kiện sinh hoạt tối thiểu (như về làng quê Việt những năm 1970). Vậy nên nếu các bạn quyết tâm đi, thì xác định tâm thế vui vẻ chịu khó chịu khổ, trong điều kiện thiếu thốn và thời tiết khắc nghiệt. Những bạn khó ăn uống cần chuẩn bị đồ ăn mang từ Việt Nam kỹ lưỡng hơn.

 

Chuẩn bị lịch trình để gặp may mắn

Lễ hội Naadam mở màn 10/7 + 5 ngày nghỉ, vậy nếu bạn đi đầu tháng 7 đến 15/7 chắc chắn gặp lễ hội Naadam.

Căn ngày sao cho 10/7 ở Ulaanbaatar để xem duyệt binh (đoàn mình đi 7/7, vừa khít ngày 10/7 ở Ulaanbaatar)

Căn sao cho gặp trăng (13-16 ÂL) khi đi Tây Bắc

Để ý và hỏi thông tin về các đám cưới ở Mông Cổ, tổ chức 11h đêm, nhảy đến 2-3h sáng, mang chút tiền mừng cưới bạn có thể tham gia đám cưới rất vui.

Nếu thời tiết ở Potanin không thuận, cố gắng chờ thời tiết để lên bằng được.

Trên đường từ Khuvgol về, để ý sẽ gặp tuần lộc,

 

Đi lại (3000 km bằng ô tô)

150 km (50 km offroad) đi GANDAN KHIID, bảo tàng Thành Cát Tư Hãn

1100 km: 200 km đường nhựa Khov đi hồ Tolbo, còn lại là offroad Tolbo đi làng Đại bàng, Làng đại bàng đi Potanin Glacier

600 km (400 km offroad) Altai đi Olgii

100 km (đường nhựa) Morun đi hồ Khuvsgol

500 km (đường nhựa) Hồ Khuvgol về Erdenet

450 km (300 km offroad) Erdernet về Ulaanbaatar

100 km ra/vào sân bay

Đi dài như vậy nên thuê xe địa hình Land Cruiser là tốt nhất.

Đường không phải lúc nào cũng lầy lội như này, nhưng mấy đoạn này trông giống  quảng cáo xe địa hình nhỉ

 

Bộ đàm: nếu đi Tây Bắc, điện thoại các bác tài đi vào núi không có sóng, các xe rất dễ lạc nhau, nên thuê bộ đàm mang đi từ VN.

Thẻ điện thoại: mua tại sân bay, khoảng 15$/2 tuần. Nói chung là 6/14 ngày không bắt được sóng vì ở vùng núi, tuy nhiên vì ở các khu du lịch cũng không có wifi, nên cứ mua cho chủ động liên lạc. Nhớ hỏi loại bắt sóng điện thoại khi đi Altai (điện thoại chúng tôi tắt ngóm, mà điện thoại HDV vẫn gọi được, không biết loại gì).

 

Đồ mang theo

Đồ ăn: Hành trình di chuyển dài, ăn uống không đúng giờ, nên mang theo đồ ăn vặt bổ sung năng lượng (các loại hạt điều, macca, hướng dương, nho khô, kẹo snicker….)

Bò với cừu Mông Cổ nuôi thả rất organic, trừ khách sạn nấu ổn, còn lại thì dân hầu như không biết chế biến thịt, mùi rất khó ăn, nếu bạn là người khó thích nghi đồ ăn địa phương, cần chuẩn bị mì tôm (ít thôi vì trên đường đi có bán) và đồ hộp (cá).

Thuốc:

Chống say xe (Nautamine + B6 đỡ buồn ngủ), cảm, sốt, đau bụng, dị ứng, tiêu chảy, huyết áp cao/thấp, Vitamin sủi, hoạt huyết dưỡng não, calci).

Băng keo cá nhân, bấm móng tay.

Skincare:

Kem chống nắng (Mông Cổ rất nắng); HA; dưỡng môi; dưỡng tay; vaseline

Vệ sinh cá nhân:

Đi vùng Tây Bắc có khoảng 5 ngày ở lều cắm trại, 1 ngày ở cạnh Tolbo lake nước lạnh như băng, 4 ngày khác không có nước sinh hoạt, không tắm gội được. Nên đem theo bình xịt gội đầu khô, thấm dầu chống bết tóc, đoàn 10 người chỉ cần 1 bình.

Kem đánh răng & bàn chải

3 gói khăn giấy nhỏ nhét balô, 02 cuộn giấy vệ sinh

Khăn ướt (1 gói nhỏ, hạn chế dùng vì ảnh hưởng môi trường)

Đồ cá nhân:

Gối tựa cổ (5 chuyến bay và 3000 km đi ô tô mà không có là gay go nha), đồ bịt mắt (ngủ sân bay chờ chuyến, ngủ bất chấp người khác bật đèn), nút bịt tai.

Mũ leo núi trekking (vành nhỏ chống gió ), 01 mũ rộng vành chống nắng (nắng Mông Cổ rất gắt), kính râm

Ô, áo mưa,

02 áo chống nắng (Uniqlo)

Áo khoác 03 chiếc có mũ từ mỏng đến rất dày, 01 mỏng nhẹ mặc ở Ulaanbaatar và ngồi trên xe, 01 chống thấm nước (mặc trời mưa), 01 rất dày (nếu đi Tây Bắc dãy Altai),

Quần: không nên mang quần bò vừa nặng vali vừa lâu khô, nên mang quần Jogger thể thao co giãn (Uniqlo) vừa nhẹ, giặt nhanh khô. Mang thêm quần giữ ấm ban đêm ở dãy Altai

Giày: 1 đôi giày nhựa lội suối, lội nước+ 1 đôi giày trekking + 1 đôi giày thể thao đi bộ (phòng trường hợp bị ướt)

4 đôi tất, cần 2 đôi cực ấm đi ở Altai (nếu quên thì mua ở Mông Cổ)

1 Găng tay (len, da) để cưỡi ngựa và lên cao thì giữ ấm

Túi ngủ: nếu đi Altai thì nên mang theo, chăn bên du lịch không đủ chống chọi với nhiệt độ xuống 0 độ.

Bình giữ nhiệt (500ml), phin pha café + café bột (nếu không muốn uống café gói)

Tripod cho điện thoại kèm điều khiển Bluetooth để tự chụp

 

Travel blog Thu Ngô

(Visited 67 times, 1 visits today)

Bài viết liên quan

Bucket list điểm đến, check in nào

Tương lai là do mình chọn lựa Những ngày đầu năm mới, tôi rất hay xem lại Bucket List... Xem thêm

Bucket List là gì? 100 ý tưởng Bucket List cho bạn

Câu chuyện của bạn tôi Tôi có một người bạn thân, ở những năm tuổi 20 trẻ trung, vừa... Xem thêm

Mở rộng tầm nhìn ở Malaysia !!!

Ông chủ Uber đi du lịch không gọi được taxi, nghĩ ra Uber, ông chủ Red Bull nghĩ ra... Xem thêm

Truy tìm kho báu ở Penang (George Town)

Tiếp nối Melaka, tôi lại bắt xe từ bến xe trung tâm TBS, Kuala Lumpur đi Penang, một đảo... Xem thêm

La cà ở Melaka (Mallaca)

MY TRAVEL REVIEW MELAKA (MALLACA) Nếu nhìn lên Google maps, bạn có thể nhìn thấy Mallaca là eo biển... Xem thêm

Nếu bạn có Bucket list, Hồ Ba Bể là 1 điểm đến không thể bỏ qua‼️

Non xanh, nước biếc Ba Bể   Bucket list của tôi là đi hết mọi vùng miền của Việt... Xem thêm